Kiêng và cấm kỵ của người Việt xưa và nay

Thứ sáu - 28/08/2026 02:30 26 0

Kiêng và cấm kỵ của người Việt xưa và nay / Phạm Minh Thảo biên soạn. - H. : Hồng Đức, 2025. - 223tr.; 21cm. - (Tủ sách: Văn hoá truyền thống)

Trong kho tàng văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam, những quan niệm về điều kiêng kỵ và cấm kỵ đã tồn tại từ rất lâu đời, gắn liền với đời sống tín ngưỡng, phong tục tập quán và cách ứng xử của con người trong gia đình cũng như ngoài xã hội. Dù được hình thành từ những quan niệm dân gian hay niềm tin tâm linh, các điều kiêng và cấm kỵ không chỉ phản ánh thế giới quan, nhân sinh quan của người Việt mà còn góp phần điều chỉnh hành vi, giữ gìn trật tự xã hội và bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống qua nhiều thế hệ.
Nhằm giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về những nét văn hóa đặc sắc này, năm 2025, Nhà xuất bản Hồng Đức đã phát hành quyển sách “Kiêng và cấm kỵ của người Việt xưa và nay”. Sách có độ dày 223 trang, thuộc bộ “Tủ sách Văn hóa truyền thống”. Với cách tiếp cận từ góc độ văn hóa dân gian, tín ngưỡng và phong tục học, tác giả Phạm Minh Thảo sẽ mang đến cho người đọc cái nhìn toàn diện về các quan niệm kiêng kỵ, cấm kỵ trong đời sống người Việt từ truyền thống đến hiện đại.
Nội dung quyển sách được triển khai qua hai phần lớn.
Phần thứ nhất là “Quan niệm kiêng và cấm kỵ trong tín ngưỡng của người Việt”, giới thiệu những quan niệm kiêng và cấm kỵ gắn liền với đời sống tâm linh, tín ngưỡng dân gian và tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên. Tác giả phân tích nguồn gốc hình thành của các điều kiêng kỵ liên quan đến việc thờ thần linh, tổ tiên, các nghi lễ tín ngưỡng, việc xây dựng nhà cửa, cưới hỏi, tang ma, lễ tết và những ngày được xem là linh thiêng trong năm. Qua đó, người đọc hiểu được rằng nhiều điều kiêng kỵ tuy mang màu sắc tâm linh nhưng đều phản ánh khát vọng hướng đến cuộc sống bình an, may mắn, hạnh phúc và sự hài hòa giữa con người với tự nhiên, cộng đồng. Quyển sách cũng giúp lý giải ý nghĩa văn hóa của nhiều tập tục vẫn còn được duy trì trong đời sống hiện nay, đồng thời chỉ ra sự thay đổi của các quan niệm tín ngưỡng trong bối cảnh xã hội hiện đại.
Phần thứ hai là “Quan niệm kiêng và cấm kỵ trong phong tục, tập quán của người Việt”, tập trung khảo cứu những quy tắc ứng xử và chuẩn mực văn hóa được lưu truyền trong đời sống thường nhật. Nội dung phần này được chia thành hai mục lớn là “Kiêng kỵ” và “Cấm kỵ”. Mục “Kiêng kỵ” giới thiệu các điều nên tránh trong sinh hoạt, giao tiếp, lao động sản xuất, cưới hỏi, sinh đẻ, học hành, buôn bán và các hoạt động xã hội khác. Những quan niệm này được hình thành từ kinh nghiệm sống lâu đời của cha ông, góp phần giáo dục con người về sự thận trọng, lễ nghĩa và ý thức cộng đồng. Mục “Cấm kỵ” đề cập đến những hành vi bị xem là không phù hợp với đạo đức, thuần phong mỹ tục hoặc niềm tin của cộng đồng. Tác giả không chỉ ghi chép các quan niệm dân gian mà còn phân tích cơ sở văn hóa, lịch sử và xã hội của từng điều cấm kỵ, giúp người đọc hiểu rõ hơn giá trị của chúng trong việc duy trì nếp sống văn minh và bản sắc văn hóa dân tộc.
Thông qua việc hệ thống hóa nhiều tư liệu dân gian phong phú, quyển sách cho thấy kiêng kỵ và cấm kỵ không đơn thuần là những quy định mang tính mê tín mà còn chứa đựng nhiều bài học kinh nghiệm, chuẩn mực đạo đức và giá trị văn hóa được tích lũy qua nhiều thế hệ. Nhiều quan niệm vẫn còn nguyên giá trị trong đời sống hiện đại bởi chúng góp phần giáo dục ý thức tôn trọng truyền thống, giữ gìn nề nếp gia đình và xây dựng các mối quan hệ xã hội hài hòa.
Với nội dung phong phú, cách trình bày khoa học và giàu giá trị văn hóa, quyển sách “Kiêng và cấm kỵ của người Việt xưa và nay” là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho những người yêu thích văn hóa dân gian, các nhà nghiên cứu văn hóa, học sinh, sinh viên và đông đảo bạn đọc quan tâm đến phong tục truyền thống Việt Nam. Quyển sách không chỉ giúp bảo tồn và lan tỏa những giá trị văn hóa dân tộc mà còn góp phần nâng cao nhận thức về việc kế thừa có chọn lọc các tập tục truyền thống trong đời sống hiện đại. Đây là một công trình có ý nghĩa thiết thực trong việc tìm hiểu bản sắc văn hóa Việt Nam và bồi đắp tình yêu đối với những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
Sách đang được phục vụ tại Trụ sở chính Thư viện thành phố Cần Thơ. Mời bạn tìm đọc quyển sách với mã số:
▪ Ký hiệu phân loại: 390.09597 / K306V
▪ PHÒNG MƯỢN: MA.028967; MA.028968