THƯ VIỆN THÀNH PHỐ CẦN THƠ - CANTHO PUBLIC LIBRARY

https://thuviencantho.vn

Những Bảng nhãn trong lịch sử Việt Nam

Những Bảng nhãn trong lịch sử Việt Nam / Lê Thái Dũng. - H. : Hồng Đức, 2017. - 214tr.; 21cm. - (Việt Nam - Đất nước - Con người)
Những Bảng nhãn trong lịch sử Việt Nam

   Lịch sử khoa cử Nho học nước ta kể từ khoa thi đầu tiên năm Ất Mão (1075) đến khoa thi cuối cùng được tổ chức vào năm Kỷ Mùi (1919) trải qua 844 năm. Trong khoảng thời gian đó, các triều đại phong kiến đã mở được 185 khoa thi, lấy đỗ 2.898 vị đại khoa. Đến nay, qua các thư tịch, tư liệu còn lưu giữ lại thống kê được có 48 người từng đoạt danh hiệu Bảng nhãn. Tuy nhiên do biến động xã hội, chiến tranh xảy ra nên khó có thể khẳng định rằng có chính xác bao nhiêu Bảng nhãn trong lịch sử khoa cử Nho học Việt Nam.
   Quyển sách “Những Bảng nhãn trong lịch sử Việt Nam” do Lê Thái Dũng biên soạn, Nhà xuất bản Hồng Đức ấn hành ấn hành năm 2017 sẽ giới thiệu đến bạn đọc một số thông tin khái quát nhất về danh hiệu Bảng nhãn và những vị Bảng nhãn nổi tiếng ở nước ta. Sách có độ dày 214 trang, đầu tiên giới thiệu khái quát về danh hiệu Bảng nhãn qua các triều đại. Theo đó, nền khoa cử nước ta được tính từ đời Lý Nhân Tông (1072 - 1128) khi vua đặt lệ thi cử để chọn nhân tài, gọi là khoa Tam trường, dành cho những người học rộng, thông hiểu kinh sử nên còn gọi là khoa Minh Kinh. Tuy nhiên việc tổ chức còn sơ sài. Sang đời Lý Anh Tông (1138 - 1175), người đỗ đầu mới có học vị, gọi là Tam giáo xuất thân. Vào đời Trần, khoa thi được tổ chức quy cũ và dần đi vào nền nếp với tên gọi khoa thi Thái học sinh và lấy đỗ theo Tam giáp, trong bậc Nhất giáp có 03 vị trí gọi là Tam Khôi: người đỗ đầu nhận học vị Trạng nguyên, đỗ thứ hai nhận học vị Bảng nhãn, đỗ thứ ba nhận học vị Thám hoa lang. Đến các triều đại sau này thì khoa thi được gọi là thi Đình. Như vậy, Bảng nhãn là người đứng thứ 2 trong Tam khôi (dưới Trạng nguyên, trên Thám hoa). Trong những khoa thi không lẫy đỗ Trạng nguyên thì lúc đó Bảng nhãn là học vị cao nhất và gọi là Đình nguyên Bảng nhãn
   Nội dung còn lại của quyển sách là chân dung 25 vị Bảng nhãn tiêu biểu, có nhiều đóng góp trong việc xây dựng đất nước như: Phạm Văn Tuấn (thời vua Trần Thái Tông) - vị Bảng nhãn đầu tiên của nền khoa cử Nho học Việt Nam; Lê Văn Hưu - vị Bảng nhãn đầu tiên soạn quốc sử nước Việt mang tên “Đại Việt sử ký”; Trịnh Thiết Trường (thời vua Lê Thái Tông) - vị Bảng nhãn hai lần được khắc tên trên bia tiến sĩ; Nguyễn Toàn An - từ một người lính trong quân đội nhà Hậu Lê nhưng bằng tài học và sự cố gắng của bản thân mà đỗ đạt, thành danh, trở thành vị Bảng nhãn đức cao, học rộng, có đóng góp nhất định vào việc trị quốc an dân thời vua Lê Thánh Tông;… Bảng nhãn Lê Quý Đôn - người có kiến thức trải rộng trên các lĩnh vực như lịch sử, triết học, văn thơ, khoa học tự nhiên, ngoại giao dưới triều Hậu Lê; cũng là Bảng nhãn cuối cùng được khắc tên trên bia Tiến sĩ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám đất Thăng Long. Ông được xem là người có nhiều đóng góp cho nước nhà vẫn còn được lưu truyền tới tận ngày nay. Và vị Bảng nhãn cuối cùng của nền khoa cử Nho học nước ta là Vũ Duy Thanh - một người am tường Nho học nhưng lại có suy nghĩ cách tân, tiến bộ; tuy nhiên những hoài bão của ông không có điều kiện để trở thành hiện thực. Những vị Bảng nhãn được nhắc đến trong quyển sách khi làm quan đều hết thảy phò vua, giúp nước, thương dân; trở thành những danh thần, lương tướng đem trí tuệ và tài năng của mình cống hiến vì những mục tiêu cao cả, làm những điều tốt đẹp cho xã hội. Tận tâm, tận lực, trung hiếu vẹn toàn cho đến cuối đời, những vị Bảng nhãn không chỉ được người đời ngợi ca lúc còn sống mà khi mất đi, họ để lại tiếng thơm muôn thuở, được triều đình truy tặng tước vị, được nhân dân lập đền miếu phụng thờ.
   Qua quyển sách “Những Bảng nhãn trong lịch sử Việt Nam”, bạn đọc có thể thấy được những điều lý thú của một số vị Bảng nhãn, qua đó có thể hiểu thêm được phần nào về họ dưới những góc nhìn khác nhau. Đó là những câu chuyện, giai thoại thú vị đan xen giữa hư và thực, huyền tích và lịch sử được lưu truyền bao đời nay.
   Sách đang được phục vụ tại Thư viện thành phố Cần Thơ. Mời bạn tìm đọc quyển sách với các mã số:
   ▪ Ký hiệu phân loại: 959.7009 / NH556B
   ▪ PHÒNG MƯỢN: MG.008809; MG.008810


 
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây