Văn hoá chợ nổi Cái Răng
- Thứ năm - 29/10/2026 04:59
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Văn hoá chợ nổi Cái Răng / Nhâm Hùng. - Cần Thơ : Quận uỷ - Uỷ ban nhân dân quận Cái Răng, 2023. - 139tr. : Ảnh; 20cm
ĐTTS ghi: Quận uỷ - Uỷ ban nhân dân quận Cái Răng
ĐTTS ghi: Quận uỷ - Uỷ ban nhân dân quận Cái Răng
Đồng bằng sông Cửu Long không chỉ nổi tiếng bởi sự trù phú của những cánh đồng, vườn cây trái hay hệ thống sông ngòi chằng chịt mà còn được biết đến với những chợ nổi độc đáo - nét văn hóa đặc sắc gắn liền với đời sống của cư dân miền sông nước. Trong đó, chợ nổi Cái Răng là một trong những chợ nổi tiêu biểu nhất Việt Nam, được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, đồng thời là điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước.
Quyển sách “Văn hóa chợ nổi Cái Răng” được Quận ủy - Ủy ban nhân dân quận Cái Răng xuất bản năm 2023, là một công trình nghiên cứu công phu của nhà nghiên cứu văn hóa Nhâm Hùng, sẽ giới thiệu đến bạn đọc cái nhìn toàn diện về lịch sử hình thành, quá trình phát triển và những giá trị văn hóa đặc sắc của chợ nổi Cái Răng. Bằng nguồn tư liệu phong phú, kết hợp giữa khảo cứu, ký sự và ghi chép thực địa, tác giả không chỉ tái hiện diện mạo của một khu chợ nổi nổi tiếng mà còn góp phần lý giải sức sống bền bỉ của một loại hình văn hóa thương hồ đặc trưng của vùng đất Tây Nam Bộ. Với độ dày 139 trang, nội dung quyển sách được triển khai thành hai phần lớn bao gồm:
Phần thứ nhất: “Cái Răng xưa và nay” giới thiệu khái quát về quá trình hình thành và phát triển của vùng đất Cái Răng từ buổi đầu khai phá cho đến hiện nay. Sách phân tích điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý và hệ thống sông ngòi đã tạo nên một vùng đất thuận lợi cho giao thương đường thủy, góp phần hình thành nên chợ nổi Cái Răng từ rất sớm. Quyển sách tái hiện những đổi thay của Cái Răng qua từng giai đoạn lịch sử, từ một vùng đất hoang sơ trở thành cửa ngõ giao thương quan trọng của thành phố Cần Thơ và khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Xen kẽ là những câu chuyện về quá trình khẩn hoang, lập làng, sự hình thành các tuyến kênh rạch và những biến chuyển trong đời sống kinh tế - xã hội của cư dân địa phương. Tác giả nhấn mạnh rằng sự phát triển của Cái Răng luôn gắn liền với dòng sông và văn hóa sông nước, nơi “con sông vừa là con đường, vừa là chợ, vừa là không gian sinh tồn của cư dân miền Tây”. Những tư liệu lịch sử, hình ảnh và câu chuyện của các bậc cao niên giúp người đọc hình dung rõ nét về một Cái Răng giàu truyền thống, nghĩa tình và luôn năng động trong quá trình phát triển.
Phần thứ hai: “Văn hóa chợ nổi Cái Răng” đi sâu phân tích những giá trị văn hóa đặc sắc đã làm nên thương hiệu của chợ nổi nổi tiếng này. Sách giới thiệu nguồn gốc hình thành chợ nổi, phương thức mua bán trên sông, nét độc đáo của “cây bẹo” - hình thức treo hàng hóa lên cây sào trước mũi ghe để quảng bá sản phẩm, được xem là một “bảng hiệu” đặc biệt chỉ có ở chợ nổi miền Tây. Qua những câu chuyện chân thực về các thương hồ nhiều thế hệ gắn bó với con nước, người đọc cảm nhận được tinh thần cần cù, hào sảng và nghĩa tình của người dân Nam Bộ. Quyển sách mô tả sinh động cảnh chợ họp từ lúc tinh mơ, khi hàng trăm ghe xuồng tấp nập trao đổi nông sản, trái cây, thực phẩm và hàng hóa, tạo nên một bức tranh thương mại đầy màu sắc trên mặt nước. Những hình ảnh quen thuộc như ghe bán dứa, xoài, chôm chôm, dưa hấu, khoai lang, bí đỏ, hay những chiếc xuồng nhỏ len lỏi bán cà phê, hủ tiếu, bún riêu, bánh mì phục vụ thương hồ giữa lòng sông được khắc họa chân thực, phản ánh nhịp sống đặc trưng của cư dân vùng sông nước. Tác giả cũng dành nhiều trang viết để phân tích những giá trị văn hóa phi vật thể của chợ nổi như phong tục giao thương, cách ứng xử chân thành, tinh thần giữ chữ tín trong buôn bán, những câu hò, điệu lý vang lên trên sông cùng nét đẹp của văn hóa ẩm thực miền Tây. Đặc biệt, quyển sách nhấn mạnh rằng chợ nổi không đơn thuần là nơi mua bán mà còn là “không gian văn hóa sống”, nơi lưu giữ ký ức cộng đồng, phản ánh lịch sử khai phá vùng đất Nam Bộ và bản sắc của nền văn minh sông nước. Bên cạnh việc ghi nhận những giá trị truyền thống, tác giả cũng đề cập đến những thách thức mà chợ nổi Cái Răng đang đối mặt trong bối cảnh hiện đại như sự phát triển của giao thông đường bộ, thay đổi phương thức kinh doanh và quá trình đô thị hóa. Từ đó, quyển sách đưa ra nhiều gợi mở về việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản thông qua phát triển du lịch bền vững, nâng cao nhận thức cộng đồng và gìn giữ những nét văn hóa đặc sắc của chợ nổi cho các thế hệ mai sau.
Với nội dung giàu giá trị lịch sử, văn hóa và thực tiễn, quyển sách “Văn hóa chợ nổi Cái Răng” không chỉ là tài liệu nghiên cứu hữu ích về một di sản văn hóa đặc sắc của đồng bằng sông Cửu Long mà còn góp phần khẳng định vị trí của chợ nổi Cái Răng trong đời sống kinh tế, văn hóa và du lịch Việt Nam. Quyển sách giúp bạn đọc hiểu sâu hơn về bản sắc văn hóa sông nước Nam Bộ, bồi đắp tình yêu quê hương, ý thức gìn giữ di sản văn hóa dân tộc và nâng cao trách nhiệm trong công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Đây là tài liệu tham khảo có giá trị đối với cán bộ nghiên cứu, học sinh, sinh viên, những người làm công tác văn hóa, du lịch cũng như đông đảo bạn đọc yêu mến vùng đất Cần Thơ và văn hóa miền Tây Nam Bộ.
Sách đang được phục vụ tại Trụ sở chính Thư viện thành phố Cần Thơ. Mời bạn tìm đọc quyển sách với mã số:
▪ Ký hiệu phân loại: 390.0959793 / V115H
▪ PHÒNG ĐỌC ĐỊA CHÍ: DC.003244