THƯ VIỆN THÀNH PHỐ CẦN THƠ - CANTHO PUBLIC LIBRARY

https://thuviencantho.vn

CHƯƠNG TRÌNH PHÁT THANH “VĂN HÓA ĐỌC VÀ CUỘC SỐNG” KỲ 38 (tháng 9/2025)

                                                                                                         
Chào mừng quý vị và các bạn đến với Chương trình phát thanh “Văn hóa đọc và cuộc sống” kỳ thứ 38 (tháng 9/2025) của Thư viện thành phố Cần Thơ!
I. VĂN HÓA ĐỌC 4.0  
Các bạn thân mến! Trong chuyên mục “Văn hóa đọc 4.0” kỳ này, mời các bạn cùng nghe bài viết “Văn hoá đọc sách ở giới trẻ: Sự chuyển mình trong thời đại công nghệ số” của Thu Thảo - Quỳnh Anh được đăng trên Trang tin điện tử Sóng trẻ (Viện Báo chí - Truyền thông) https://songtre.com.vn/. 

Ngày nay, văn hoá đọc sách ở giới trẻ đang thay đổi dưới tác động của công nghệ số, mở ra nhiều cơ hội trong cách tiếp cận tri thức.

Sách điện tử và sách nói “lên ngôi”
Theo số liệu của Cục Xuất bản, In và Phát hành (Bộ Thông tin và Truyền thông), năm 2024, số sách đầu xuất bản in ước tính đạt 41.000 đầu (giảm 2,97% so với cùng kỳ năm 2023); số đầu sách xuất bản phẩm điện tử ước tính đạt 4.050 đầu (tăng 120,7% so với cùng kỳ năm 2023), đưa tỷ lệ xuất bản sản phẩm điện tử/tổng số xuất bản phẩm đạt 8.9%, tăng 2,3% so với chỉ tiêu năm. 

Trong đó, quy mô doanh thu thị trường sách nói đạt 102 tỷ đồng; số lượt nghe sách nói, sách điện tử tăng 200% so với năm 2023. Con số này cho thấy xu hướng trong việc chuyển đổi từ sách in sang sách điện tử của độc giả đang gia tăng. Trong đó, học sinh, sinh viên là nhóm chiếm số lượng đông đảo nhất trong số những độc giả chuyển sang hình thức đọc hiện đại này nhờ vào thói quen sử dụng thiết bị di động và khả năng tiếp cận nhanh với công nghệ.

Không chỉ dừng lại ở ebook (sách điện tử), sách nói (audiobook) cũng ngày càng phổ biến. Với sự xuất hiện của các ứng dụng như Spotify, Fonos, Voiz FM…, việc “nghe” sách trở nên tiện lợi và linh hoạt hơn, giúp người dùng tiếp cận tri thức mọi lúc, mọi nơi.

Tại triển lãm “Đại thắng mùa Xuân qua những trang sách”, nhà văn Phùng Văn Khai - Phó Tổng Biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội cho biết, triển lãm năm nay có thêm những điểm mới chính là khu vực trưng bày sách số: “Hiện tại, chúng ta đang tiến tới một nền văn hóa có thể làm chủ khoa học công nghệ. Đặc biệt, số lượng chữ trong văn bản số không bị hạn chế như sách giấy, giúp cho các bạn sinh viên truy cập vào từng khu vực một cách nhanh chóng, dễ dàng”. 

Bạn Lan Anh (20 tuổi, Hà Nội) chia sẻ: “Trước đây, mình không hứng thú với việc đọc sách, vì đọc lâu khiến mình dễ mất tập trung. Nhưng từ khi sử dụng audiobook, mình chăm “nghe” sách hơn. Audiobook là một cách hiệu quả giúp những người như mình có thể tiếp cận kiến thức một cách nhẹ nhàng hơn, thậm chí dần thấy yêu thích việc “đọc” sách theo cách riêng của mình”.

Mạng xã hội - chất xúc tác mới cho thói quen đọc
Bên cạnh sự hỗ trợ từ công nghệ số, một yếu tố quan trọng khác đang góp phần thúc đẩy thói quen đọc trong giới trẻ chính là sự tác động mạnh mẽ từ mạng xã hội. Trên TikTok, hashtag #BookTok thu hút chục triệu lượt xem và đăng tải, trở thành nơi những người trẻ chia sẻ, giới thiệu sách, cảm nhận ngắn gọn về sách. 

Thông qua các nền tảng mạng xã hội, những buổi trò chuyện, giao lưu trực tuyến giúp độc giả tiếp cận và hiểu rõ hơn về nội dung, quá trình sáng tác, thông điệp của tác giả. Từ đó, người viết có nhiều cơ hội lắng nghe phản hồi trực tiếp, thực tế để điều chỉnh, hoàn thiện các tác phẩm tiếp theo.

Tác giả Jun Phạm kết nối gần hơn với độc giả qua ứng dụng Tiktok. Anh chia sẻ trong quá trình sáng tác, khi trò chuyện cùng với những em nhỏ, anh đã nhớ về tuổi thơ, về ký ức bản thân ngày xưa bên bố mẹ. Qua những kỷ niệm, anh có thêm động lực để làm nên thành công của cuốn sách, chạm vào trái tim của độc giả. 

 Tuy nhiên, một số bộ phận giới trẻ chưa thực sự xác định được cách đọc sách phù hợp. Trước tình trạng này, cô Bùi Thị Loan (giáo viên Ngữ Văn tại trường THPT Quang Trung - Hà Đông) bày tỏ: “Việc đọc sách cần được xem là một quá trình học hỏi nghiêm túc. Khi học sinh biết chọn lọc nội dung phù hợp, ghi chú và liên hệ với những bài học trên lớp hay tình huống thực tế, sách mới thực sự trở thành công cụ hỗ trợ hiệu quả trong việc phát triển tư duy và năng lực bản thân”.

Dù còn tồn tại nhiều vấn đề nhất định, song không thể phủ nhận rằng giới trẻ ngày nay đang thể hiện tinh thần chủ động trong việc tiếp cận tri thức. Trong đó, nhiều bạn trẻ tìm đến sách như công cụ để phát triển bản thân, học kỹ năng, cải thiện tâm lý và khám phá thế giới. 

Bạn Hồng Nga (19 tuổi, Hà Nội) tâm sự: “Trước đây mình thường cảm thấy thiếu tự tin và không rõ mình cần bắt đầu từ đâu để phát triển bản thân. Nhưng từ khi dành thời gian đọc những cuốn sách về tư duy logic, kỹ năng mềm và quản lý cảm xúc, mình dần nhận ra cách tư duy hiệu quả hơn, biết cách đặt mục tiêu và chủ động học hỏi”.

Ngoài ra, các câu lạc bộ đọc sách trong trường học hay các hội nhóm trên Facebook cũng là minh chứng rõ ràng cho nỗ lực duy trì và lan toả văn hoá đọc. Những chiến dịch truyền thông như “Thử thách đọc 30 ngày”, “Mỗi tuần một cuốn sách”... đã góp phần tạo không khí đọc tích cực, đặc biệt với học sinh, sinh viên.

Văn hóa đọc sách trong giới trẻ ngày nay không bị mai một mà đang thích nghi để tồn tại trong một thế giới số hóa nhanh chóng. Trong bối cảnh thời gian và sự chú ý trở thành tài nguyên quý hiếm, thách thức lớn nhất là làm sao để việc đọc - dù dưới bất kỳ hình thức nào vẫn giữ được giá trị cốt lõi: nuôi dưỡng tư duy, cảm xúc và khát khao khám phá.

II. NHỊP CẦU TRI THỨC 
•    Các bạn thân mến! chuyên mục “Nhịp cầu tri thức” kỳ này, mời các bạn cùng nghe trích đoạn bài viết “Giá trị của độc lập, tự do” của Uông Ngọc Dậu đăng trên báo điện tử Tiếng nói Việt Nam.

Thành quả lớn lao nhất, vĩ đại nhất mà Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đem lại là độc lập dân tộc, nền tảng của tự do, ấm no, hạnh phúc cho mỗi con người.

Qua hàng ngàn năm lịch sử, với bao biến cố thăng trầm, hưng vong, với nghìn năm phong kiến phương Bắc đô hộ, với gần 100 năm thực dân đế quốc phương Tây xâm lược, khát vọng độc lập dân tộc cháy bỏng không ngừng nghỉ trong tâm can mỗi người dân nước Việt.

Khát vọng dân tộc độc lập, nhân dân tự do là khát vọng ngàn đời. Mỗi khi dân tộc bị đe dọa xâm lăng, mỗi khi đất nước bị ngoại bang xâm chiếm thì khát vọng đó càng cháy bỏng.

Chỉ kể từ khi thực dân Pháp xâm lược nước ta, bắt dân ta làm nô lệ, biết bao cuộc vận động, biết bao cuộc đấu tranh chính trị, đấu tranh vũ trang nhằm đánh đuổi thục dân Pháp đã nổ ra. Vì độc lập dân tộc mà nhân dân ta không sợ đầu rơi máu đổ, lớp trước lớp sau, chân tiếp bước chân.

Không chịu nô lệ, không cam chịu nước mất nhà tan, hàng vạn người con đất Việt biết có thể hy sinh, vẫn không chùn bước, vì phía trước là độc lập dân tộc, là thiêng liêng Tổ quốc, là toàn vẹn lãnh thổ non sông và tự do cho mỗi con người.

Khát vọng độc lập tự do, hơn ai hết, mỗi người dân Việt Nam càng khát vọng hòa bình. Cầm vũ khí để tự vệ, để chống trả, đánh đuổi kẻ thù chỉ là thế đặng chẳng đừng. Chiến đấu tự vệ để bảo vệ nền độc tự do và toàn vẹn lãnh thổ cũng chỉ vì khát khao hòa bình, muốn có môi trường hòa bình để lo cơm no áo ấm, đắp xây hạnh phúc

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiêu biểu cho dân tộc Việt Nam, là hiện thân của khát vọng dân tộc độc lập, đất nước tự do, con người hạnh phúc: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”.

Trong tình thế muôn vàn khó khăn của giai đoạn trước khi nổ ra cuộc khởi nghĩa tháng Tám 1945, Người tiên liệu: “Dù có phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn, cũng phải dành cho được độc lập dân tộc”.

Ngày 2/9/1945, tại quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh trịnh trọng đọc bản Tuyên ngôn mang tên Độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, tuyên bố: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do độc lập, và sự thực đã trở thành một nước tự do và độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy”.

Đó cũng chính là ý chí, là khát vọng của cả dân tộc Việt Nam, từ hàng ngàn năm trước, của hôm nay và mai sau...

Giành độc lập dân tộc là vì nhân dân và cũng do nhân dân. Cũng chính nhân dân dùng máu xương, mồ hôi và trí tuệ bảo vệ nền độc lập dân tộc, bảo vệ quyền tự do.

Nhớ lại, những ngày cuối năm 1946, thực dân Pháp trở lại gây hấn, định cướp nước ta một lần nữa, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi: “Giờ cứu nước đã đến. Ta phải hy sinh đến giọt máu cuối cùng, để giữ gìn đất nước... Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ!”.

Cả dân tộc bước vào cuộc kháng chiến suốt 9 năm trường kỳ với bao hy sinh xương máu, làm nên một trận Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” đặt dấu chấm hết cho cuộc xâm lược gần 100 năm của thực dân Pháp.

Nhớ lại, những ngày Tổ quốc bước vào cuộc chiến tranh chống đế quốc Mỹ xâm lược cam go khốc liệt, Chủ tịch Hồ Chí Minh một lần nữa khẳng định chân lý: Không có gì quý hơn độc lập tự do... Cả dân tộc Việt Nam lại kết thành một khối, chiến đấu, hy sinh làm nên “trận Điện Biên Phủ trên không” tháng 12/1972 và đại thắng mùa xuân 1975!

Giá trị độc lập tự do thật cao quý và thiêng liêng vì được đổi bằng máu xương, mồ hôi, trí tuệ của bao thế hệ người con nước Việt, của bạn bè chí cốt gần xa...

Dĩ bất biến ứng vạn biến… Bài học lớn đại đoàn kết dân tộc từ cuộc cách mạng tháng Tám 1945 tiếp thêm nguồn trí tuệ và sức mạnh cho dân tộc ta trên mỗi chặng đường đã qua, chặng đường hôm nay và chặng đường phía trước.

Từ thực tế lịch sử từ ngàn năm trước, Chủ tịch Hồ Chí Minh chiêm nghiệm: “Sử ta dạy cho ta bài học này: Lúc nào nhân dân ta đoàn kết muôn người như một thì đất nước ta độc lập tự do. Trái lại, lúc nào dân ta không đoàn kết thì bị nước ngoài xâm lấn”.

Đoàn kết muôn người để dân giàu nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh.

Đoàn kết muôn người như một để công cuộc đổi mới mau chóng thành công, để giữ vững độc lập, thống nhất và chủ quyền quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ.
Đoàn kết muôn người như một thì không sợ kẻ thù nào gây hấn, xâm lấn!./.

** Quý vị và các bạn thân mến! Trong chuyên mục “Nhịp cầu tri thức” kỳ này, chúng tôi xin giới thiệu đến quý vị và các bạn 03 tài liệu sau:

1. Quyển sách “Con đường thiên lý: Từ bến nhà rồng đến Quảng trường Ba Đình lịch sử” do Lường Thị Lan sưu tầm và biên soạn, nhà xuất bản Văn hóa Thông tin ấn hành năm 2015. Sách dày 215 trang, gồm ba chương tái hiện lại hành trình hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong giai đoạn 1911- 1945. Khi bước chân lên con tàu Amiral Latouche Treville, Người đã có chuyến đi thế kỷ dài tới 30 năm, chuyến đi mở ra một chương lịch sử hào hùng cho dân tộc. Vào mùa thu lịch sử, ngày 2/9/1945 tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội), Bác Hồ đã đọc Bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa (nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam), mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do, hạnh phúc mà hàng triệu người dân mong ước.

Bên cạnh đó, sách còn có những bài viết, nghiên cứu về Người trong giai đoạn này như: Hai bàn tay; Cái cần nhất trên đời; Ông Ké ở Tân Trào; Bác Hồ với cán bộ và nhân dân Thủ đô Hà Nội... Qua từng trang sách, người đọc càng thấy rõ tư tưởng, đường lối cách mạng, những cống hiến to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với lịch sử dân tộc Việt Nam. Sách hiện đang được phục vụ tại Thư viện TP. Cần Thơ với mã số : 959.704092/ C430Đ.  PHÒNG MƯỢN: MG.007455; MG.007456.
2. Quyển sách “Lời non nước - Danh ngôn Chủ tịch Hồ Chí Minh” do Đào Thản sưu tầm, chú dẫn; Nxb. Trẻ xuất bản năm 2020. Sách 154 trang tập hợp gần 100 lời nói, lời dạy được sưu tầm, chọn lọc trên cơ sở những lời kêu gọi, những bài nói, bài viết,... của Người trong sách Hồ Chí Minh toàn tập của Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia. Đặc biệt, hai bản Tuyên ngôn độc lập và Di chúc được đưa toàn văn vào đây với ý nghĩa trọn vẹn là những “Lời non nước” tiêu biểu nhất của Người.

Như nhà thơ Tố Hữu đã viết:“Giọng của Người không phải sấm trên cao/ Thấm từng tiếng, ấm vào lòng mong ước/ Con nghe Bác tưởng nghe lời non nước/ Tiếng ngày xưa và cả tiếng mai sau”. Đọc quyển sách, chúng ta sẽ càng hiểu hơn về cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Những tư tưởng, lời dạy của Người chính là “Lời non nước” là di sản vô giá luôn được nâng niu gìn giữ cho nhiều đời sau tiếp tục sống, học tập và lao động theo gương Bác Hồ kính yêu. Sách được Thư viện TP. Cần Thơ phục vụ bạn đọc với các mã số 080 / L462N. PHÒNG ĐỌC: DV.057490. PHÒNG MƯỢN: MH.010833; MH.010834
3. Tập Thông tin chuyên đề “Tự hào 80 mùa Thu độc lập”, do Thư viện Thành phố Cần Thơ thực hiện tháng 8/2025, nhằm cung cấp những thông tin bổ ích giúp bạn đọc thêm hiểu rõ và tự hào về tầm vóc thời đại của sự kiện thành lập nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ngày 02/9/1945 (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) – một mốc son chói lọi trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Tập thông tin gồm những tư liệu chính thống được sưu tầm, chọn lọc và sắp xếp thành 4 phần chính.

Phần I: Bối cảnh lịch sử, diễn biến của Cách mạng Tháng Tám và sự ra đời nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ngày 02/9/1945 (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam).

Phần II: Ý nghĩa lịch sử, bài học kinh nghiệm của Cách mạng Tháng Tám 1945 và tầm vóc thời đại của sự kiện thành lập nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ngày 02/9/1945 (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam). Phần III: Một số hồi ức của nhân chứng lịch sử.

Phần IV: Việt Nam sau 80 năm thành lập nước.

Bên cạnh đó, tập thông tin còn có phần Phụ lục với các nội dung giúp bạn đọc thuận tiện tra cứu, tham khảo mở rộng hướng tiếp cận các nguồn thông tin hữu ích gồm:
Phụ lục Thư mục tóm tắt tài liệu về kháng chiến chống thực dân Pháp, với 100 tựa sách và 85 bài trích báo tạp chí.
Mã QR truy cập các bộ sưu tập số của Thư viện thành phố Cần Thơ.

Tập thông tin được Thư viện thành phố Cần Thơ phục vụ bạn đọc bản giấy (tại Phòng Mượn và Phòng Đọc) và bản điện tử trên Cổng Thông tin điện tử của Thư viện, địa chỉ https://cantholib.org.vn/thu-muc-tai-lieu-moi/tap-thong-tin-chuyen-de/tap-thong-tin-chuyen-de-tu-hao-80-mua-thu-doc-lap-162.html 

 Quý vị và các bạn thân mến! Chương trình phát thanh “Văn hóa đọc và cuộc sống” của Thư viện thành phố Cần Thơ đến đây xin tạm dừng. Quý vị và các bạn có thể nghe lại nội dung chương trình trên Cổng Thông tin điện tử Thư viện TP. Cần Thơ, tại http://www.cantholib.org.vn. Cám ơn quý vị và các bạn đã chú ý theo dõi. Xin chào tạm biệt và hẹn gặp lại!
 
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây