Lễ tục trong gia đình người Việt xưa và nay

Thứ năm - 11/06/2026 21:17 28 0

Lễ tục trong gia đình người Việt xưa và nay / Bùi Xuân Mỹ biên soạn. - H. : Hồng Đức, 2025. - 387tr.; 21cm

Gia đình từ lâu đã trở thành nền tảng quan trọng trong đời sống văn hóa của người Việt Nam, nơi lưu giữ những giá trị đạo đức, phong tục và truyền thống tốt đẹp được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Trong đời sống gia đình Việt, các lễ tục không chỉ thể hiện tình cảm, đạo lý giữa con người với con người mà còn phản ánh nét đẹp văn hóa, tín ngưỡng và quan niệm sống của dân tộc qua từng thời kỳ lịch sử.
Quyển sách “Lễ tục trong gia đình người Việt xưa và nay” do Bùi Xuân Mỹ biên soạn, được Nhà xuất bản Hồng Đức phát hành năm 2025, là một công trình nghiên cứu giàu giá trị văn hóa và thực tiễn, giúp người đọc hiểu sâu sắc hơn về các phong tục, nghi lễ trong đời sống gia đình truyền thống và hiện đại của người Việt. Với lối viết gần gũi, dễ hiểu cùng nguồn tư liệu phong phú, quyển sách không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc mà còn giúp thế hệ hôm nay hiểu rõ hơn ý nghĩa của các lễ tục trong đời sống gia đình Việt Nam.
Với độ dày 387 trang, nội dung sách được triển khai thành chín chương theo từng giai đoạn của đời người và các mối quan hệ trong gia đình, xã hội.
Chương I - “Sơ sinh - thơ ấu” - giới thiệu những lễ tục gắn với giai đoạn đầu đời của con người như lễ đầy tháng, thôi nôi, đặt tên và những quan niệm dân gian trong việc chăm sóc trẻ nhỏ. Qua đó, tác giả cho thấy tình yêu thương, sự quan tâm của gia đình đối với trẻ em cũng như những mong ước tốt đẹp dành cho thế hệ tương lai.
Chương II - “Trưởng thành” - đề cập đến các nghi lễ, tục lệ đánh dấu sự trưởng thành của con người trong xã hội truyền thống liên quan đến ngoại hình, thi cử, nhà ở hay những quy tắc ứng xử, đạo đức trong quá trình lập thân, lập nghiệp.
Chương III - “Hôn nhân” - là phần nội dung nổi bật của sách khi giới thiệu khá chi tiết về các nghi lễ cưới hỏi truyền thống như chạm ngõ, ăn hỏi, lễ cưới, tục lại mặt cùng những quan niệm về hôn nhân trong gia đình Việt xưa và nay. Tác giả không chỉ phân tích ý nghĩa văn hóa của từng nghi lễ mà còn chỉ ra những thay đổi trong phong tục cưới hỏi hiện đại.
Chương IV - “Về già” - tập trung phản ánh các phong tục kính lão, mừng thọ và cách ứng xử của con cháu đối với ông bà, cha mẹ trong đời sống gia đình Việt Nam. Qua đó, quyển sách làm nổi bật truyền thống hiếu kính và đạo lý “kính già yêu trẻ” của dân tộc.
Chương V - “Tang ma” - giới thiệu các nghi thức tang lễ truyền thống như phát tang, cúng viếng, an táng, giỗ chạp cùng những quan niệm tâm linh liên quan đến sự ra đi của con người. Tác giả giúp người đọc hiểu rõ hơn ý nghĩa nhân văn của tang lễ trong việc thể hiện lòng tiếc thương và đạo hiếu đối với người đã khuất.
Chương VI - “Quan hệ” - đề cập đến những phép tắc ứng xử, mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình và cộng đồng như quan hệ vợ chồng, cha mẹ - con cái, anh em, họ hàng, làng xóm, từ đó làm nổi bật tinh thần đoàn kết và đạo lý trong đời sống người Việt.
Chương VII - “Thờ phụng tổ tiên” - giới thiệu những phong tục thờ cúng tổ tiên, cách bài trí bàn thờ, nghi thức cúng giỗ và ý nghĩa của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên trong đời sống tinh thần của người Việt Nam. Đây được xem là nét đẹp văn hóa thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” và sự gắn kết giữa các thế hệ trong gia đình.
Chương VIII - “Tín ngưỡng dân gian” - trình bày những tín ngưỡng phổ biến trong dân gian như thờ thần tài, thổ công, tục xem ngày giờ, kiêng kỵ trong đời sống thường nhật và những ảnh hưởng của tín ngưỡng dân gian đối với đời sống tinh thần của người Việt.
Chương IX - “Các lễ tiết trong năm” - giới thiệu những ngày lễ truyền thống như Tết Nguyên đán, Tết Đoan Ngọ, Tết Trung thu, Tết Thanh minh cùng nhiều phong tục đặc trưng gắn với từng dịp lễ trong năm. Qua đó, người đọc hiểu thêm về đời sống văn hóa phong phú và tinh thần gắn kết cộng đồng của dân tộc Việt Nam.
Không chỉ là tài liệu nghiên cứu văn hóa, quyển sách “Lễ tục trong gia đình người Việt xưa và nay” còn mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc trong việc giáo dục truyền thống đạo đức, lòng hiếu thảo và ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Quyển sách giúp người đọc hiểu rõ hơn giá trị của gia đình trong đời sống người Việt, từ đó biết trân trọng những phong tục tốt đẹp và xây dựng nếp sống gia đình văn minh, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc trong xã hội hiện đại hôm nay.
Sách đang được phục vụ tại Trụ sở chính Thư viện thành phố Cần Thơ. Mời bạn tìm đọc quyển sách với mã số:
▪ Ký hiệu phân loại: 392.09597 / L250T
▪ PHÒNG MƯỢN: MA.029399; MA.029400