Chuyện 12 con giáp / Trần Thanh Phương, Phan Thu Hương sưu tầm và biên soạn. - Tp. Hồ Chí Minh : Tổng hợp Tp. Hồ Chí Minh, 2019. - 346tr.; 24cm

Thứ ba - 27/01/2026 21:51 16 0

Người Việt Nam chúng ta, cũng như nhiều nước ở châu Á, từ xưa đã dùng lịch vạn niên, tức là âm lịch phổ biến trong dân gian hiện nay. Lịch này chia theo 12 cung, đặt tên cho mỗi năm là: Tý, Sửu, Dần, Mẹo, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi - ứng với 12 con vật. Những con vật này, có con ở ngay trong nhà như một thành viên của gia đình, có con sống hoang dã ngoài đồng bãi, rừng núi,… Vì sao người xưa lại chọn 12 con giáp tương ứng với một chu kỳ “lục thập Hoa Giáp (60 năm)”? Và đặc tính của từng con vật ra sao? Mời bạn tìm đọc quyển sách “Chuyện 12 con giáp”, do nhóm tác giả Trần Thanh Phương, Phan Thu Hương sưu tầm, biên soạn. Để thực hiện quyển sách, các tác giả còn lặn lội đi nhiều nơi, gặp các nhà văn, nhà nghiên cứu để tìm hiểu kỹ về các con giáp.
Quyển sách có độ dày 346 trang, được Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh ấn hành năm 2019, tập trung nói về 12 con vật với những đức tính tốt của chúng.
Đầu tiên là về loài chuột. Vì sao con chuột nhỏ bé nhưng lại đứng đầu 12 con giáp. Có quan niệm cho rằng con chuột mang hành thủy và vũ trụ hình thành đầu tiên sinh ra nước. Trong văn hóa Việt Nam, chuột tồn tại sóng đôi với nghề nông nghiệp. Ở đâu có lúa, ở đó có chuột. Đêm giao thừa ở miền Tây Nam bộ, tiếng chuột kêu lít chít đâu đó quanh nhà cũng đủ làm người ta mừng rỡ, bởi lẽ họ tin đó là dấu hiệu của một năm mới sung túc, thịnh vượng.
Về loài trâu, con trâu được coi là “đầu cơ nghiệp”, có “ruộng sâu - trâu nái” là mong ước của người nông dân. Theo dân gian, mồng một Tết cha, mồng hai Tết mẹ, mồng ba Tết thầy. Nhưng ở đồng bằng sông Cửu Long còn có một cái Tết nữa, đó là Tết trâu. Tết trâu diễn ra cùng ngày với Tết thầy và khá long trọng. Trong từng gia đình nông dân, trâu gánh vác phần việc nặng nề nhất. Nông dân vì vậy có nếp sống, cách ứng xử với con trâu như người bạn đồng cam cộng khổ.
Gắn bó với con người từ thuở xa xưa, ngựa đóng một vai trò quan trọng qua những câu chuyện cổ tích, truyền thuyết (như ngựa Thánh Gióng, ngựa Xích Thố của Quan Công, con ngựa thành Troia của Hy Lạp,…) và trong cuộc sống thực tiễn (kéo xe, thồ hàng, xiếc, chạy đua, ra trận,…). Ngoài vẻ đẹp phóng khoáng và sinh động, ngựa còn sở hữu đức tính trung thành, như người ta hay nói “Khuyển mã chí tình”. Giữa lòng Hà Nội ngày nay có một di tích lịch sửa được xếp hạng, đó là Đền Bạch Mã - thờ thần chính khí Long Đỗ, hay Thành Hoàng Hà Nội gốc, nhân vật mà Cao Biền yếm không nổi, đành phong làm “Đô phủ thành hoàng thần quân”. Ngựa trắng là biểu tượng thần thoại của mặt trời. Đền Bạch Mã trấn cửa Đông kinh thành Thằng Long. Ngựa trắng từ đền ra, đi một vòng từ đông sang tây rồi lại quay về đền. Đó là biểu tượng sự vận động biểu kiến của mặt trời, mặt trời mọc đằng đông, lặn ở đằng tây rồi lại quay về đông. Hiện ở Đền Bạch Mã còn lưu giữ bức tượng đồng tạc thần Long Đỗ, nhiều hoành phi, câu đối, các đồ thờ và 09 tấm bia đá nói về công đức của thần,…
Và còn rất nhiều điều thú vị như thế hiện diện trong từng trang của quyển sách này.
Quyển sách “Chuyện 12 con giáp” đang được phục vụ tại Thư viện thành phố Cần Thơ. Mời bạn tìm đọc quyển sách với các mã số:
▪ Ký hiệu phân loại: 398.209597 / CH527M
▪ PHÒNG MƯỢN: MA.020160; MA.020161