Đặc khảo về dân nhạc ở Việt Nam

Chủ nhật - 22/03/2026 20:39 11 0

Đặc khảo về dân nhạc ở Việt Nam / Phạm Duy. - H. : Thế giới, 2017. - 203tr. : Hình ảnh, bảng; 24cm

Nhạc sĩ Phạm Duy sinh năm 1921 tại Hà Nội, trong một gia đình rất chuộng văn chương nghệ thuật. Ông đồng thời cũng là một nhà nghiên cứu âm nhạc lớn của Việt Nam, là người khởi xướng, định hướng nhiều trào lưu, phong cách mới mẻ cho nền Tân nhạc. Ông sáng tác hơn 1.000 ca khúc, trong đó có nhiều ca khúc được yêu mến qua nhiều thế hệ. Ngoài sáng tác và biểu diễn, ông còn có những công trình khảo cứu về âm nhạc Việt Nam.
Quyển sách “Đặc khảo về dân nhạc ở Việt Nam” do ông biên soạn, Nhà xuất bản Thế giới ấn hành năm 2017 sẽ giới thiệu đến bạn đọc bức tranh về âm nhạc dân tộc của nước ta một cách khái quát, toàn diện và gợi mở. Sách có độ dày 203 trang, được bố cục thành 02 phần. Hơn 200 trang sách, tác giả hướng dẫn viên đưa bạn đọc đi khắp vùng miền đất nước.
Phần thứ nhất giới thiệu về dân nhạc các dân tộc thiểu số mà ông phân định thành 04 vùng: Dân nhạc Bộ tộc Trường Sơn, dân nhạc Thượng du Bắc Việt, dân nhạc Chăm còn lại, dân nhạc Khmer trên đất Nam Việt. Ông tìm thấy hệ thống âm giai ngũ cung của nhạc Tây Nguyên có bán cung (do-mi-fa-sol-si-do), nhạc các tộc người thiểu số Tây Nguyên cho thấy một “tầng nhạc” mang nhiều dấu vết của thời khuyết sử cổ sơ, có màu sắc nhạc bộ tộc (musique tribale). Đi lên vùng Thượng du Bắc Việt tìm lại dấu vêt xưa của Trống đồng Đông Sơn, tiếng khèn của người Mèo,... Ở miền Nam Trung bộ, nhạc Chăm khi xưa là mối dây nối liền con người vào thần thánh: nhạc lễ, truyện ca, tình ca, táng ca,... Khi đi sâu vào dân nhạc Khmer ở miền Tây, bạn đọc được nghe phân tích âm giai thất - cung - đều trong nhạc lễ và một số truyện thơ theo âm luật bay bổng ngũ cung (re-fa-sol-la-do) theo nhịp đôi.
Ở phần thứ hai, tác giả đi vào ba mảng chính làm nên diện mạo dân nhạc Việt Nam, gồm: dân ca, ca nhạc phòng (thính phòng) và ca kịch nghệ (biểu diễn). Đặc biệt về dân nhạc thuần túy Việt Nam, tác giả đã trình bày tường tận đủ mọi thể loại và kỹ thuật của thơ ca bình dân, hội hè và tôn giáo; các tổ chức hát ả đào, ca Huế, Quảng, nhạc tài tử miền Nam; các hình thức trình diễn của ngành sân khấu cổ truyền và cải lương.
Quyển sách “Đặc khảo về dân nhạc ở Việt Nam” được in lần đầu cách đây khoảng 50 năm, được nhiều thế hệ chuyền tay nhau đọc. Nhiều nhà nghiên cứu, nhiều thế hệ sinh viên chuyên ngành âm nhạc dân gian đã sử dụng quyển sách để làm tài liệu tham khảo cho công tác nghiên cứu. Ngoài việc cung cấp các dữ kiện quí báu cho công cuộc nghiên cứu đầy đủ về lịch sử văn học nghệ thuật nước nhà, tác giả còn có mục đích làm cho lớp người trẻ hiếu nhạc nhận thấy tầm quan trọng và sự phong phú của nghệ thuật ca diễn dân tộc, do đó tìm được nguồn cảm hứng sáng tạo mới mẻ, tiếp nối và phát triển không ngừng những sắc thái văn hóa của dân tộc.
Sách đang được phục vụ tại Thư viện thành phố Cần Thơ. Mời bạn tìm đọc quyển sách với các mã số:
▪ Ký hiệu phân loại: 781.6200597 / Đ113KH
▪ PHÒNG MƯỢN: MG.008574; MG.008575